Town Tools lager gratis, offentlige verktøy for Geiranger og steder over hele verden. Et team av agenter undersøker hvert sted ut fra lokale kilder og holder verktøyene oppdatert; innbyggerne foreslår nye og melder fra om feil.
Fra Town Tools. For den nyeste versjonen, gå til https://www.towntools.org/geiranger-more-og-romsdal-no/akneset
Åkneset ligg på vestsida av Sunnylvsfjorden og blir overvaka døgnet rundt. Denne sida forklarer kva dei fire farenivåa tyder, kva kvart nivå ber deg om, korleis du får beskjed, og kven som bestemmer kva. Ho er ein plan, ikkje ein alarm.
Åkneset
Nivået står ikkje her
Sjekk dei offisielle kanalane under for nivået som gjeld akkurat no.
Eit ustabilt fjellparti på vestsida av Sunnylvsfjorden i Stranda kommune, mellom Geiranger og Hellesylt. Fjellet er i sakte, jamn rørsle, og har vore under systematisk vurdering sidan 1989.
Korleis det ville nå bygda
Fjellet ligg ikkje over Geiranger — det er flodbølgja som når bygda. Fell ei stor masse i fjorden, forplantar bølgja seg gjennom fjordsystemet. NVE reknar Hellesylt og Geiranger som dei stadene som blir råka i det mest lokale scenarioet.
Korleis overvakinga skjer
NVE har ansvaret for overvakinga og måler fjellet kontinuerleg med GPS, totalstasjon mot reflektorprisme, ekstensometer, laser, borholsinstrumentering (DMS), satellittbasert radar og meteorologiske stasjonar. Borholsinstrumenta blei sette ned i 2017 og 2018.
Scenario D — det mest lokale
om lag 2,4 millionar m³. NVE: gir hovudsakleg lokal flodbølgjeverknad i Hellesylt og Geiranger.
(for 2 måneder siden)
Scenario C
om lag 7,4 millionar m³
Scenario B
om lag 9,7 millionar m³
Scenario A — det største
31 millionar m³
Oppskyljingshøgd i Hellesylt og Geiranger
mellom 30 og 85 meter, alt etter kor stort skredet blir
Samla årleg sannsyn
om lag 1 av 60 (NVE)
Krisescenarioet staten planlegg etter
DSB reknar med 54 millionar m³, oppskyljingshøgder på 70–80 meter, og om lag 3 000 innbyggjarar evakuerte i frå to månader til over eitt år
Nivået blir sett av styresmaktene under, ikkje av denne sida. Det går opp steg for steg, og kvart steg gir deg tid.
Grønt — låg fare
Kva det tyder:
Fjellpartiet er i langvarig og jamn rørsle, millimeter til centimeter i året.
Tida det inneber:
Eit stort fjellskred er lite sannsynleg dei næraste månadene.
Kva du gjer
Ingenting spesielt. Dette er nivået fjellet står på til vanleg.
Sjekk at telefonnummeret ditt er kjent på adressa der du bur, slik at ei automatisk oppringing når deg.
Kva styresmaktene gjer
Overvakinga går som vanleg, døgnet rundt.
Beredskapsplanane blir vedlikehaldne og øvde.
Gult — moderat fare
Kva det tyder:
Rørslene i fjellpartiet har auka utover dei vanlege sesongvariasjonane, og ein reknar med svak akselerasjon.
Tida det inneber:
Styresmaktene skal vere budde på å handtere eit skred innan éin månad.
Kva du gjer
Følg med på varsom.no og på det kommunen legg ut.
Snakk gjennom heime kva de gjer om det går vidare til oransje: kven hentar kven, og kva de tek med.
Kva styresmaktene gjer
Korleis du får beskjed
Heile systemet byggjer på at du skal få beskjed i god tid. Rørslene i fjellet aukar over veker og månader før eit skred, og farenivået går opp steg for steg. Varselet kjem derfor lenge før noko skjer — ikkje i same augeblinken.
Automatisk telefonoppringing
Blir det fare for skred, blir folk i området ringde opp automatisk på telefon.
Systemet ringjer nummer som er knytte til adresser i fareområdet. Har du bytt nummer, eller bur du her utan å vere registrert på adressa, er det verdt å høyre med Stranda kommune om du står i lista.
Sirene
Sireneanlegg i dei mest utsette områda varslar folk som er ute.
Åknes/Tafjord Beredskap IKS vedtok i mai 2024 at varsling med tyfonar gjekk ut hjå dei, og at anlegga eventuelt skulle overførast til Sivilforsvaret. Er du i tvil om kva som gjeld der du bur, spør kommunen.
Varsom.no
Farenivået for Åkneset blir sett av NVE og publisert på varsom.no.
Dette er staden du kan sjekke sjølv, når som helst.
Politi og kommune
Ei ordre om å forlate området kjem frå politiet, og blir formidla lokalt av kommunen.
Når du blir varsla
1
Ta telefonen og les meldinga. Ho fortel kva nivå det gjeld og kva du skal gjere.
2
Følg beskjeden du får. Ikkje vent på denne sida, og ikkje vent på å sjå noko sjølv.
3
Vekk frå fjorden og oppover. Ei flodbølgje kjem inn frå sjøen — ikkje ned frå fjellsida over bygda.
Denne sida forklarer planen. Farenivået og eventuell ordre om å forlate området kjem frå dei offisielle kanalane under — blir du varsla, følg varselet og vent ikkje på denne sida.
Ingen stad blir kalla trygg her. Sida gjentek berre det styresmaktene publiserer.
For kva som skjer akkurat no, følg overvakingsetaten, varslingstenesta og naudnummeret som står over.
Overvakinga blir intensivert.
Planverket blir gjennomgått, mediesenter oppretta og samordningsforum kalla inn.
Førebuingar til høgare nivå startar, og folk blir informerte.
Oransje — høg fare
Kva det tyder:
Rørslene viser klar akselerasjon, og ein ventar fleire mindre steinsprang.
Tida det inneber:
Eit stort fjellskred er sannsynleg innan to veker.
Kva du gjer
Gjer deg klar til å reise. Pakk det du må ha med.
Hald deg til restriksjonane på ferdsel, også dei som gjeld sjøen.
Hald telefonen på og lada.
Kva styresmaktene gjer
Beredskapsorganisasjonane blir sette i verk.
Sårbar infrastruktur blir flytta, og ferdsel og aktivitet blir avgrensa — også på fjorden.
Informasjonssenter blir bemanna med geologar frå NVE.
Raudt — ekstrem fare
Kva det tyder:
Eit fjellskred er svært sannsynleg og nært føreståande. Ein ventar mindre utfall dagleg.
Tida det inneber:
Evakuering av heile fareområdet skal kunne gjennomførast i løpet av 12 timar.
Kva du gjer
Reis når du får beskjed. Ikkje vent.
Vekk frå fjorden og oppover, etter den ruta styresmaktene gir.
Ikkje gå ned til fjorden for å sjå.
Kva styresmaktene gjer
Politiet gir opphaldsforbod og leier evakueringa.
Overvakinga held fram, med reservesystem.
Alternativ drift av infrastruktur blir sett i verk.
Det interkommunale selskapet som dreiv befolkningsvarslinga er avvikla etter vedtak i representantskapet og medlemskommunane. Overvakinga ligg hjå NVE.